Wat is lymfoedeem?

Lymfevocht circuleert via de lymfebanen in het hele lichaam.

Het lymfatisch systeem, lymfebanen en klieren, maakt deel uit van het immuunsysteem. Lymfevocht circuleert in het hele lichaam en neemt onderweg bacteriën, virussen en afvalstoffen mee, die in de lymfeklieren gefilterd worden. Wanneer de afvoer bemoeilijkt wordt of onmogelijk is, ontstaat lymfoedeem. Dit kan aangeboren zijn, maar ook veroorzaakt door onder andere een operatie met het wegnemen van lymfeklieren, door een infectie met beschadiging van de lymfebanen, door spataders. Soms is er geen duidelijke oorzaak te vinden.

Lymfoedeem kont meestal voor ter hoogte van armen of benen, maar kan over het hele lichaam optreden.

Soms is de zwelling amper zichtbaar, maar het kan ernstig zijn en bewegingsbeperking veroorzaken in het aangetaste lichaamsdeel. Zwaartegevoel, gespannen huid, spannende juwelen of kledij, verharding van de huid, terugkerende infecties aan een lidmaat.

• patiënten waarbij lymfeklieren werden verwijderd tijdens een operatie voor kanker of die bestraald werden
• Ouderdom, overgewicht, rheumatoide of psoriasis arthritis zijn risicofactoren.
• Tropische infecties
• Aangeboren afwijkingen van het lymfesysteem

Na een operatie of bestraling van de lymfeklieren, zal aangeraden worden om de arm of het been in hoogstand le leggen. Vermijd strakke kledij en juwelen.

Eerst worden andere oorzaken van zwelling uitgesloten, zoals een trombose en infectie. Een lymfescintigrafie, waarbij een licht radioactieve vloeistof onder de huid wordt ingespoten, laat toe het traject van deze vloeistof te volgen, zodat de lymfebanen en klieren in kaart worden gebracht en de ernst van de aandoening kan bepaald  worden.

Lymfoedeem zal niet genezen, maar we kunnen wel de zwelling zo goed mogelijk controleren en ervoor zorgen dat die niet verergert.

Gewichtscontrole en oefeningen zijn belangrijk en kinesisten gespecialiseerd in lymfoedeem zullen daarbij helpen met manuele lymfedrainage. Elastische kousen of verbanden zorgen ervoor dat de vermindering van het oedeem zo goed mogelijk wordt behouden.

Infecties aan het aangetaste lidmaat vermijden is ook belangrijk, want die kunnen snel ernstig worden en de toestand permanent verslechteren.