Het Raynaud fenomeen (soms ook syndroom genoemd) is een toestand waarbij er een overdreven vasoconstrictie of samentrekken van de fijne slagaders plaatsvindt. Meestal komt dit voor aan de handen, soms aan de voeten en heel zelden aan neus en oren. De handen of voeten worden zeer bleek of paars of blauw of een combinatie van kleuren, doen pijn en voelen soms voos aan. Uitlokkende factoren zijn koude en emotionele stress. Meestal duurt het enkele minuten, maar af en toe gaat dit tot meerdere uren. Het precieze werkingsmechanisme is niet gekend, maar in zeer zeldzame gevallen is een onderliggende systeemaandoening, zoals reuma of lupus,… Iets meer vrouwen dan mannen hebben hier last van.

Genezen is niet mogelijk. De behandeling is er als eerste op gericht om dit fenomeen te voorkomen. Vermijden van plotse temperatuurverschillen aan de handen of voeten, handschoenen dragen en schoenen met dikke zolen en warme sokken. Als volgende stap zal er voornamelijk gewerkt worden met vaatverwijdende medicatie. Uiteraard is het belangrijk bij onderliggende ziekte deze ook te behandelen. Indien dit nog niet voldoende is en de last is zodanig dat er wondjes ontstaan aan de handen of voeten, is het soms aangewezen de bezenuwing van deze slagadertjes uit te schakelen via een sympathectomie, opdat zij permanent verwijd zijn. Ter hoogte van de handen is dit effect helaas meestal van korte duur, maar ter hoogte van de voeten kunnen er goede langetermijnsresultaten bekomen worden.